Sẹo lõm là gì? Đây là dạng sẹo hình thành khi da không tạo đủ collagen trong quá trình lành vết thương, khiến bề mặt da xuất hiện các vùng lõm xuống so với vùng da xung quanh. Tình trạng này thường gặp sau mụn viêm sâu, đặc biệt là mụn nang hoặc mụn bọc kéo dài. Trong bài viết này, Obagi sẽ cùng bạn tìm hiểu về sẹo lõm, các loại sẹo thường gặp và hướng điều trị phù hợp sẽ giúp lựa chọn cách chăm sóc da hoàn thiện hơn.
1. Sẹo lõm là gì? Cơ chế hình thành
Sẹo lõm hay còn gọi là sẹo rỗ là một dạng sẹo teo da hay sẹo trũng, xuất hiện khi quá trình hồi phục sau mụn hoặc tổn thương da không tạo đủ mô nâng đỡ tại vùng da đó. Sẹo lõm thường xuất hiện trên khuôn mặt. Khi da tạo quá ít collagen để lấp đầy vùng tổn thương, bề mặt da sẽ hình thành các vết lõm với độ sâu và hình dạng khác nhau. Loại sẹo này sẽ khác với sẹo trắng về hình dạng.
Cơ chế hình thành sẹo lõm này thường liên quan đến các đợt mụn viêm sâu như nốt nang, mụn bọc hoặc tình trạng nặn, cạy mụn sai cách. Các nốt mụn sâu và việc gãi, cạy hay nặn mụn có thể làm tăng nguy cơ để lại sẹo sau khi tổn thương lành lại
>> Xem thêm: Sẹo mụn có tự lành không và cách điều trị sẹo mụn hiệu quả
>> Xem thêm: Cách chăm sóc da sau nặn mụn không để lại thâm, sẹo
2. Phân loại các loại sẹo lõm
Trong thực tế, sẹo lõm do mụn thường được chia thành 3 nhóm chính là sẹo đáy nhọn, sẹo hộp và sẹo lượn sóng. Việc phân loại đúng rất quan trọng vì mỗi loại sẹo thường đáp ứng khác nhau với laser, vi kim hay các thủ thuật khác. Cần đánh giá từng loại sẹo để có hướng điều trị và đạt kết quả tốt khi điều trị.
| Loại sẹo lõm | Đặc điểm | Thông tin |
| Sẹo đáy nhọn (Ice Pick) | Nhỏ, hẹp, ăn sâu xuống da | Là một trong những loại thường gặp và khó điều trị |
| Sẹo hộp (Boxcar Scar) | Lõm tròn hoặc bầu dục, miệng sẹo rộng | Thường xuất hiện ở má, thái dương và cằm |
| Sẹo lượn sóng (Rolling Scar) | Lõm rộng, nông hơn, bờ thoải | Khi xuất hiện nhiều, da có thể trông gợn sóng hoặc không đều bề mặt |
3. Nguyên nhân gây sẹo lõm
Sẹo lõm thường hình thành khi da bị tổn thương sâu và không sản sinh đủ collagen trong quá trình hồi phục. Có nhiều nguyên nhân gây ra sẹo lõm, dưới đây là một số nguyên nhân chính:
• Mụn viêm sâu, đặc biệt khi tình trạng viêm kéo dài và phá huỷ cấu trúc nâng đỡ da. Tự nặn mụn, chà xát mạnh khiến da tổn thương
• Bệnh liên quan đến thuỷ đậu, gây ngứa khó chịu, khi gãi làm vỡ nốt mụn và da không hồi phục hoàn toàn
• Chấn thương do tại nạn hoặc bỏng nhưng không được điều trị thích hợp
• Trải qua quá trình phẫu thuật với mức độ tổn thương nặng
Tuy vậy, trong quá trình chăm sóc da hằng ngày, kiểm soát mụn sớm và hạn chế tổn thương lặp lại vẫn là nền tảng quan trọng để giảm nguy cơ hình thành sẹo mới.
Kiểm soát mụn và hạn chế tổn thương giúp hạn chế hình thành sẹo lõm
4. Cách điều trị sẹo lõm
Không có một phương pháp duy nhất phù hợp với mọi loại sẹo lõm. Sẹo mụn thường dai dẳng và kết quả điều trị phụ thuộc vào loại sẹo, loại da và mức độ nặng; trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể cần phối hợp nhiều kỹ thuật để cải thiện bề mặt da
4.1. Điều trị bằng laser
Hiện nay công nghệ Laser Fractional CO2 với bước sóng 10.600nm được xem là bước ngoặt đột phá trong điều trị sẹo lõm. Laser Fractional CO2 với công nghệ vi điểm cho phép tác động sâu đến lớp đáy sẹo nhưng không làm tổn thương các vùng da xung quanh, đồng thời kích thích collagen tái tạo mới làm đầy các hố sẹo lõm. Đây là phương pháp phổ biến trong điều trị sẹo, nhưng mức độ phù hợp còn phục thuộc vào tình trạng da và loại sẹo đang có.
Bên cạnh đó trị sẹo lõm bằng laser cũng có những ưu nhược điểm khác nhau:
Ưu điểm:
• Ít gây tổn thương vùng da xung quanh
• Làn da được cải thiện rõ
• Thời gian cho mỗi liệu trình ngắn
Nhược điểm
• Da đỏ, sưng sau khi điều trị
• Sắc tố có thể tăng hoặc giảm sau khi điều trị
• Viêm da khi tiếp xúc
>> Xem thêm: Cách chăm sóc da sau laser giúp da phục hồi nhanh và an toàn
4.2. Vi kim tái tạo
Vi kim tái tạo hay còn gọi là microneedling là thủ thuật thẩm mỹ xâm lấn dùng các đầu kim nhỏ để tạo vi tổn thương có kiểm soát trên da, từ đó kích cơ thể tạo collagen mới. Phương pháp này có thể giúp cải thiện sẹo mụn, kết cấu da không đều và thường an toàn.
Tuy nhiên phương pháp này cũng có những nhược điểm nhất định bên cạnh ưu điểm mà nó mang lại:
Ưu điểm
• Thời gian phục hồi nhanh
• Tăng khả năng hấp thụ các dưỡng chất
• Điều trị đa năng các vấn đề liên quan đến sẹo trên da
Nhược điểm
• Cần thực hiện từ từ và cần nhiều buổi điều trị
• Gây đau rát, kích ứng trên da
• Dễ gây nhiễm trùng
>> Xem thêm: Hướng dẫn chăm sóc da sau lăn kim giúp da phục hồi hiệu quả
4.3. Tái tạo da hoá học
Hay còn gọi là phương pháp Chemical peel là phương pháp dùng dung dịch hoá học axit thoa lên da để loại bỏ lớp tế bào chết ở bề mặt và từ đó thúc đẩy tế bào mới thay thế, hỗ trợ tái tạo da mới làm sẹo sâu trông đỡ rõ hơn. Peel nông và peel trung bình cần lặp lại để duy trì kết quả trong khi peel sâu có nguy cơ đổi màu da
Phương pháp này tuy không có xâm lấn nhưng cũng có những ưu và nhược điểm khác nhau:
Ưu điểm:
• An toàn và cải thiện nhiều vấn đề da
• Thời gian điều trị ngắn
• Không gây đau, rát ở da
Nhược điểm
• Không áp dụng cho tất cả mọi loại da
• Làn da trở nên mong manh nên cần che chắn và chống nắng kĩ
• Dễ gây kích ứng
Tái tạo da hoá học giúp kích thích phát triển tế bào mới
>> Xem thêm: Bao lâu thì peel da 1 lần để hiệu quả và an toàn
>> Xem thêm: Peel da bao lâu thì rửa mặt? Cách chăm sóc da sau khi peel
5. Các phương pháp phòng ngừa sẹo lõm
Phòng ngừa sẹo lõm không có nghĩa là xóa sẹo đã hình thành, mà là giảm nguy cơ tổn thương mụn tiến triển sâu hơn và giúp da hồi phục ổn định hơn sau viêm. Trong chăm sóc tại nhà, làm sạch đúng cách, bảo vệ da khỏi ánh nắng và duy trì hàng rào độ ẩm là những bước nền tảng nên được ưu tiên
5.1. Làm sạch da thường xuyên
Làm sạch đều đặn giúp loại bỏ dầu thừa, bụi bẩn và cặn tích tụ trên da, từ đó hỗ trợ giảm bít tắc và giảm nguy cơ các đợt mụn viêm kéo dài. Với da dầu mụn hoặc da dễ bít tắc, bước này đặc biệt quan trọng vì kiểm soát mụn tốt hơn cũng giúp giảm nguy cơ hình thành sẹo mới.
Sữa rửa mặt Tẩy tế bào chết Obagi Clenziderm M.D. Foaming Blemish chứa Salicylic Acid 2% (BHA), với công dụng làm sạch sâu lỗ chân lông, loại bỏ dầu thừa và hỗ trợ thông thoáng bề mặt da. Sản phẩm phù hợp hơn với da dầu và da hỗn hợp, đặc biệt khi da có xu hướng bít tắc, mụn ẩn hoặc mụn đầu đen.
Sản phẩm phù hợp làm sạch cho da dầu mụn, nhưng cần theo dõi độ dung nạp nếu da đang nhạy cảm hoặc mới treatment. Để phòng ngừa sẹo lõm, sản phẩm này nên được xem là bước hỗ trợ kiểm soát bít tắc và mụn, không phải giải pháp điều trị trực tiếp sẹo đã hình thành. Dùng 1 lần/ ngày sau đó 2 lần/ ngày nếu cần thiết
Sữa rửa mặt Tẩy tế bào chết Obagi Clenziderm M.D. Foaming Blemish
Sữa rửa mặt dịu nhẹ Obagi Nu-Derm Gentle Cleanser là lựa chọn thiên về làm sạch nhẹ nhàng, giúp loại bỏ tạp chất, dầu và lớp trang điểm mà vẫn bảo vệ hàng rào độ ẩm tự nhiên. Sản phẩm phù hợp với mọi làn da, đặc biệt có thể phù hợp hơn với da nhạy cảm, da đang dễ kích ứng hoặc da cần chu trình chăm sóc dịu nhẹ hơn.
Về cách dùng, đây là lựa chọn hợp lý khi da không chịu được sữa rửa mặt có hoạt tính mạnh hoặc trong giai đoạn cần ưu tiên phục hồi. Với người có da nhạy cảm, việc làm sạch quá mạnh có thể khiến viêm kéo dài hơn, nên một sản phẩm dịu nhẹ thường phù hợp hơn trong chu trình phòng ngừa tổn thương sau mụn.Dùng 1-2 lần một ngày
Sữa rửa mặt dịu nhẹ Obagi Nu-Derm Gentle Cleanser
>> Xem thêm: Độ pH của sữa rửa mặt bao nhiêu là tốt? Chuyên gia giải đáp
>> Xem thêm: 8 bước rửa mặt đúng cách giúp làn da sạch sâu, căng mướt
5.2. Bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời
Việc dùng kem chống nắng bảo vệ da tránh tia UV có thể giúp giảm độ tương phản giữa vùng sẹo và vùng da không sẹo. Ngoài ra, chống nắng đều đặn còn giúp hạn chế tình trạng da không đều màu sau viêm trở nên rõ hơn, từ đó hỗ trợ bề mặt da trông đồng đều hơn trong quá trình chăm sóc sẹo
5.3. Dưỡng ẩm cho da
Một làn da đủ ẩm thường dung nạp chu trình chăm sóc và điều trị tốt hơn, ít khô căng hơn và có hàng rào bảo vệ da ổn định hơn. Dưỡng ẩm không thể làm đầy sẹo lõm, nhưng là bước quan trọng để duy trì môi trường da khỏe hơn trong quá trình điều trị hoặc phòng ngừa sẹo mới sau mụn.
Kem Dưỡng Ẩm Dịu Nhẹ OBAGI Hydrate Light™ Gel Cream có kết cấu gel mỏng nhẹ, sản phẩm giúp cấp ẩm đến 24 giờ, phục hồi hàng rào ẩm, không gây bí da và phù hợp với cả da dầu lẫn da nhạy cảm. Công thức này cũng chứa chiết xuất hạt Tara và ceramides để hỗ trợ giữ ẩm và củng cố hàng rào bảo vệ da.
Sản phẩm phù hợp trong chu trình hằng ngày cho người cần một lớp dưỡng ẩm nhẹ, thấm nhanh và ít nhờn rít. Với làn da dầu mụn hoặc da đang treatment, đây là kiểu kem dưỡng có thể giúp duy trì độ ẩm cần thiết mà không tạo cảm giác quá nặng mặt. Dùng sáng hoặc tối trong ngày
Kem Dưỡng Ẩm Dịu Nhẹ OBAGI Hydrate Light™ Gel Cream
Sẹo lõm do da bị tổn thương viêm sâu và không tạo đủ collagen trong quá trình hồi phục. Muốn cải thiện hiệu quả, trước hết cần xác định đúng loại sẹo sau đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp kết hợp chăm sóc tại nhà. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp chăm sóc da chuẩn y khoa và nguồn sản phẩm chính hãng, Obagi.vn là trang web được ủy quyền bởi Obagi Hoa Kỳ tại Việt Nam, cung cấp các sản phẩm chăm sóc da an toàn
Tài liệu tham khảo
American Academy of Dermatology Association. (2023, December 8). Acne scars: Signs and symptoms.
American Academy of Dermatology Association. (2023, December 8). Acne scars: Consultation and treatment.
American Academy of Dermatology Association. (n.d.). Microneedling can fade scars, uneven skin tone, and more.
Cleveland Clinic. (2020, June 23). Acne scars: Causes, diagnosis, types & treatment.
Mayo Clinic. (2024, September 18). Acne scars: What’s the best treatment?
