Collagen là gì và vì sao lại quan trọng với làn da? Collagen là protein cấu trúc chính giúp da săn chắc và đàn hồi, nhưng sẽ suy giảm dần theo tuổi tác, dẫn đến nếp nhăn và da chảy xệ. Trong bài viết này, cùng Obagi tìm hiểu về Collagen và 5 tác dụng nổi bật của collagen trong việc chăm sóc và duy trì làn da khỏe mạnh.
1. Collagen là gì?
Collagen là một loại protein cấu trúc quan trọng, chiếm khoảng 30% tổng lượng protein trong cơ thể, có mặt nhiều ở da, tóc, móng, xương, gân, dây chằng và các mô liên kết. Collagen đóng vai trò như “khung nâng đỡ” giúp da săn chắc, đàn hồi, đồng thời duy trì độ bền và sự ổn định của các mô trong cơ thể.
Theo thời gian, khả năng sản xuất collagen tự nhiên của cơ thể suy giảm, thường bắt đầu rõ rệt từ độ tuổi 25–30, dẫn đến các dấu hiệu như da lão hoá sớm, kém đàn hồi, xuất hiện nếp nhăn ở mắt, tóc và móng yếu hơn, đồng thời các mô liên kết như sụn và xương cũng dần suy yếu. Quá trình mất collagen còn có thể diễn ra nhanh hơn dưới tác động của tia UV, hút thuốc lá và chế độ ăn uống thiếu cân đối, làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe làn da và cơ thể.
2. Các loại collagen phổ biến trên thị trường
Collagen trong cơ thể con người gồm ít nhất 28 loại khác nhau nhưng phổ biến nhất là các loại I, II, III, IV và V. Mỗi loại collagen đảm nhận một chức năng riêng biệt trong việc duy trì sức khỏe và cấu trúc của cơ thể:
• Collagen loại I: Chiếm 90% lượng collagen, có trong da, xương, gân, giúp duy trì độ chắc khỏe và đàn hồi cho da và xương.
• Collagen loại II: Chủ yếu trong sụn và mắt, hỗ trợ khớp xương linh hoạt, phòng ngừa viêm khớp.
• Collagen loại III: Tìm thấy trong da, cơ, mạch máu, giúp da săn chắc, hỗ trợ lành vết thương.
• Collagen loại IV: Có trong màng đáy, hỗ trợ các cơ quan như thận, ruột.
• Collagen loại V: Hiện diện ở giác mạc, tóc và hỗ trợ hình thành mô liên kết.
Cơ thể người mang nhiều loại Collagen khác nhau
3. Tác dụng của collagen với làn da
Collagen không chỉ là "chìa khóa vàng" cho làn da căng mịn mà còn cải thiện sức khỏe tổng thể của da. Dưới đây là những tác dụng nổi bật của collagen mà bạn nên biết:
• Tăng độ đàn hồi và săn chắc cho da: Collagen tạo thành một mạng lưới sợi liên kết ở lớp hạ bì, giữ vai trò nâng đỡ cấu trúc da. Khi lượng collagen suy giảm theo thời gian, làn da dễ xuất hiện nếp nhăn và chùng nhão.
• Hỗ trợ làm mờ nếp nhăn và chống lão hóa: Thành phần này tạo thành một khung đỡ giúp da giữ được hình dáng và độ căng. Khi lượng collagen dồi dào, da sẽ đàn hồi tốt hơn, từ đó giảm thiểu sự xuất hiện của nếp nhăn.
• Duy trì độ ẩm và làm mềm da: Hoạt chất này góp phần củng cố hàng rào bảo vệ da, giúp duy trì độ ẩm tối ưu và ngăn ngừa tình trạng khô ráp, tăng cường độ đàn hồi cho da.
• Làm sáng và đều màu da: Collagen hoạt động như một chất chống oxy hóa mạnh, giúp trung hòa gốc tự do và bảo vệ da khỏi tác hại của môi trường, từ đó làm sáng và đều màu da.
• Tái tạo và phục hồi da tổn thương: Khi da bị tổn thương, collagen mới sẽ được sản sinh để lấp đầy vết thương. Đồng thời, collagen kích thích hình thành mạch máu mới, cung cấp oxy và dưỡng chất cho quá trình tái tạo da.
4. Chất dinh dưỡng thiết yếu giúp tăng sản xuất collagen trong cơ thể
Collagen trong cơ thể được tổng hợp từ Procollagen, hình thành nhờ hai axit amin chính là glycine và proline, với sự tham gia quan trọng của Vitamin C. Để hỗ trợ quá trình sản xuất collagen tự nhiên, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất sau:
• Vitamin C: Đóng vai trò thiết yếu trong quá trình tổng hợp collagen, có nhiều trong trái cây họ cam quýt, ớt chuông, dâu tây và các loại rau quả tươi.
• Proline: Là axit amin cần thiết để hình thành procollagen, thường có trong lòng trắng trứng, mầm lúa mì, các sản phẩm từ sữa và nấm.
• Glyxin: Thành phần cấu tạo quan trọng của collagen, được tìm thấy nhiều trong da động vật như da lợn, da gà và các thực phẩm giàu protein.
Đồng: Khoáng chất hỗ trợ quá trình liên kết collagen, có trong nội tạng động vật, hạt vừng, bột ca cao, hạt điều và đậu lăng
Bên cạnh đó, cơ thể cũng cần nguồn protein chất lượng cao để cung cấp đầy đủ axit amin thiết yếu, thường có trong thịt, hải sản, sữa, các loại đậu và đậu phụ, giúp duy trì quá trình sản xuất collagen ổn định và hiệu quả.
Vitamin C tham gia quá trình tổng hợp collagen
5. Những yếu tố gây tổn hại đến collagen
Dù đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ săn chắc và đàn hồi của làn da, lượng collagen tự nhiên trong cơ thể vẫn có thể bị suy giảm bởi nhiều tác nhân khác nhau. Việc hiểu rõ các yếu tố gây tổn hại đến collagen sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ làn da và làm chậm quá trình lão hóa theo thời gian.
• Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Tia cực tím (UV) có thể phá vỡ cấu trúc collagen và kích thích cơ thể sản xuất enzyme metalloproteinase (MMP), từ đó đẩy nhanh quá trình phân hủy collagen, khiến da kém đàn hồi và dễ xuất hiện nếp nhăn sớm.
• Hút thuốc và ô nhiễm môi trường: Khói thuốc lá và các tác nhân ô nhiễm chứa nhiều hóa chất độc hại, làm tăng gốc tự do và gây tổn thương collagen, góp phần thúc đẩy quá trình lão hóa da.
• Chế độ ăn uống kém và tiêu thụ đường cao: Việc tiêu thụ nhiều đường và tinh bột tinh chế có thể gây glycation, làm collagen mất độ đàn hồi, đồng thời thiếu hụt vitamin và khoáng chất như vitamin A, vitamin C sẽ cản trở quá trình sản xuất collagen tự nhiên.
• Lão hóa tự nhiên: Theo thời gian, khả năng tổng hợp collagen của cơ thể suy giảm, khiến cấu trúc da yếu dần, dẫn đến tình trạng nhăn nheo và chảy xệ.
Suy giảm collagen khiến da kém đàn hồi và xuất hiện nếp nhăn theo thời gian
6. Cách bổ sung collagen hiệu quả cho cơ thể
Để duy trì làn da săn chắc và làm chậm quá trình lão hóa, việc bổ sung collagen cần được thực hiện đúng cách và phù hợp với cơ thể. Dưới đây là một số phương pháp giúp hỗ trợ kích thích sản sinh collagen hiệu quả, góp phần cải thiện sức khỏe làn da từ bên trong.
6.1. Bổ sung collagen thông qua sản phẩm chăm sóc da
6.1.1. Sử dụng Vitamin C
Vitamin C là dưỡng chất thiết yếu trong quá trình tổng hợp collagen, giúp bảo vệ cấu trúc da, cải thiện độ đàn hồi và làm chậm các dấu hiệu lão hóa. Tinh chất Obagi Professional-C sử dụng L-Ascorbic Acid (LAA) - dạng vitamin C tinh khiết, dễ thẩm thấu, giúp trung hòa gốc tự do và hỗ trợ duy trì collagen theo thời gian. Dòng Professional-C của Obagi được thiết kế với các nồng độ phù hợp từng loại da:
• Serum Vitamin C Obagi Professional-C 15%: Được khuyên dùng cho da khô và da nhạy cảm, giúp cung cấp độ ẩm tối ưu và làm dịu da hiệu quả.
• Serum Vitamin C Obagi Professional-C 20%: Với nồng độ cao hơn, sản phẩm này phù hợp cho da thường và da hỗn hợp, mang lại hiệu quả tối ưu trong việc cải thiện sức khỏe làn da.
Việc sử dụng tinh chất Professional-C đều đặn và đúng nồng độ sẽ hỗ trợ quá trình sản sinh collagen tự nhiên, đồng thời giúp bảo vệ da trước các tác nhân gây lão hóa và duy trì làn da khỏe mạnh, tươi sáng.
Serum Vitamin C Obagi Professional-C giúp hỗ trợ duy trì collagen và mang lại làn da tươi sáng
>> Xem thêm: Serum vitamin C không dùng chung với gì? Nên kết hợp với gì?
6.1.2. Sử dụng Retinol
Retinol là hoạt chất được đánh giá cao trong việc kích thích tái tạo da và hỗ trợ cải thiện cấu trúc collagen theo thời gian. Tuy nhiên, retinol cần được sử dụng đúng nồng độ và tần suất để hạn chế kích ứng và đảm bảo hiệu quả lâu dài. Dòng retinol của Obagi được thiết kế với các nồng độ khác nhau, phù hợp cho từng giai đoạn làm quen của làn da:
• Kem Dưỡng Ẩm & Giảm Nếp Nhăn Obagi Retinol 0.5 28g: Phù hợp cho người mới bắt đầu hoặc làn da nhạy cảm, giúp da làm quen dần với retinol và hỗ trợ cải thiện kết cấu da một cách nhẹ nhàng.
• Kem Dưỡng Ẩm & Giảm Nếp Nhăn Obagi Retinol 1.0 28g: Phù hợp với làn da đã quen retinol và cần tác động mạnh hơn, hỗ trợ cải thiện các vấn đề da dai dẳng và dấu hiệu lão hóa rõ rệt hơn.
Retinol nên được sử dụng vào buổi tối sau các bước làm sạch và cân bằng da, với lượng vừa đủ cho toàn mặt và tăng tần suất từ từ theo khả năng dung nạp của da. Trong quá trình sử dụng, việc sử dụng kem chống nắng phổ rộng vào ban ngày là cần thiết để bảo vệ da và hỗ trợ duy trì hiệu quả chăm sóc da lâu dài.
Retinol giúp cải thiện cấu trúc collagen khi sử dụng đúng nồng độ với tần suất phù hợp
>> Xem thêm: Nên kết hợp Retinol và Vitamin C không? Lưu ý khi dưỡng da
6.2. Bổ sung collagen bằng thực phẩm chức năng
Thực phẩm chức năng collagen hỗ trợ bổ sung dưỡng chất cần thiết cho cơ thể khi khả năng sản sinh collagen tự nhiên suy giảm. Khi được tiêu hóa, collagen sẽ phân giải thành các peptide và axit amin, từ đó góp phần hỗ trợ quá trình tổng hợp collagen nội sinh. Hiệu quả sử dụng phụ thuộc vào dạng collagen, chất lượng sản phẩm và khả năng hấp thu của từng cơ thể. Một số dạng collagen phổ biến trong thực phẩm chức năng bao gồm:
• Gelatin: Là dạng thủy phân một phần của collagen, hỗ trợ cải thiện độ đàn hồi da và sức khỏe mô liên kết, thường phù hợp với người cần phục hồi mô hoặc chế độ ăn ít đạm.
• Peptide: Dạng thủy phân có kích thước phân tử nhỏ, dễ hấp thu, có thể pha cùng nước hoặc thực phẩm, phù hợp để bổ sung lâu dài.
• Collagen dạng lỏng hoặc nước uống collagen: Tiện lợi, dễ sử dụng và hấp thu nhanh, phù hợp với người có nhu cầu bổ sung hằng ngày.
• Collagen viên nang: Dễ kiểm soát liều lượng và thuận tiện mang theo, phù hợp với người bận rộn.
• Collagen từ da cá: Có cấu trúc tương đồng với collagen người, được đánh giá cao về khả năng hấp thu, thường phù hợp với người trưởng thành cần cải thiện độ săn chắc của da.
6.3. Hỗ trợ sản sinh collagen bằng các phương pháp thẩm mỹ
Khi collagen suy giảm rõ rệt và các biện pháp chăm sóc da thông thường không còn mang lại hiệu quả như mong muốn, một số phương pháp thẩm mỹ có thể được cân nhắc để hỗ trợ kích thích sản sinh collagen mạnh mẽ hơn. Các phương pháp này cần được thực hiện bởi chuyên gia có chuyên môn và phù hợp với từng tình trạng da cụ thể.
| Phương pháp | Hiệu quả chính | Đối tượng phù hợp |
| Microneedling (Lăn kim/Phi kim) | Kích thích da tự tái tạo, hỗ trợ tăng sinh collagen mới theo chu kỳ phục hồi | Da bắt đầu lão hóa, kém mịn, collagen suy giảm nhẹ |
| Laser | Thúc đẩy tăng sinh collagen và cải thiện chất lượng sợi collagen hiện có | Da lão hóa sớm, kém săn chắc, da không đều màu |
| Sóng siêu âm hội tụ (HIFU/Ultherapy) | Hỗ trợ tăng collagen ở lớp sâu, giúp da săn chắc và nâng cơ | Da chảy xệ do mất collagen rõ rệt |
| Sóng vô tuyến (RF - Radiofrequency) | Kích thích collagen giúp da săn chắc dần theo thời gian | Da bắt đầu chảy xệ nhẹ, độ đàn hồi giảm |
| Tiêm cấy (Fillers, Mesotherapy) | Vừa cải thiện thể tích, vừa hỗ trợ kích thích collagen tự nhiên | Collagen suy giảm nhiều, cần cải thiện nhanh cấu trúc da |
6.4. Thay đổi lối sống để bảo vệ collagen tự nhiên
Bên cạnh các biện pháp chăm sóc da và hỗ trợ thẩm mỹ, lối sống hằng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình suy giảm collagen theo thời gian.
• Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng: Giấc ngủ chất lượng giúp hạn chế tăng hormone cortisol - yếu tố thúc đẩy quá trình phá hủy collagen.
• Bảo vệ da khỏi tia UV: Sử dụng kem chống nắng phổ rộng hằng ngày giúp giảm tác động của tia UV - nguyên nhân hàng đầu làm suy giảm collagen.
• Duy trì chế độ ăn uống cân bằng: Bổ sung đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất giúp hỗ trợ cơ thể duy trì khả năng sản sinh collagen tự nhiên.
• Xây dựng thói quen chăm sóc da phù hợp: Chăm sóc da khoa học và ổn định giúp bảo vệ cấu trúc da và hạn chế suy giảm collagen theo thời gian.
Lối sống lành mạnh giúp làm chậm quá trình suy giảm collagen và duy trì làn da săn chắc theo thời gian
7. Những điều cần lưu ý khi dùng collagen để chăm sóc da
Khi sử dụng thực phẩm bổ sung collagen hoặc các sản phẩm chứa collagen, có một số yếu tố quan trọng cần lưu ý để đảm bảo hiệu quả và an toàn bao gồm:
• Ưu tiên sản phẩm collagen có nguồn gốc rõ ràng từ các thương hiệu uy tín, được kiểm định chất lượng, nhằm đảm bảo an toàn cho cơ thể và hạn chế nguy cơ kích ứng ảnh hưởng đến làn da.
• Không lạm dụng collagen, đặc biệt là các dạng bổ sung đường uống, mà nên sử dụng với liều lượng hợp lý và duy trì đều đặn để da có thời gian thích nghi và cải thiện từ từ.
• Kết hợp collagen với chế độ chăm sóc da phù hợp, bao gồm làm sạch, dưỡng ẩm, chống nắng và sử dụng các hoạt chất hỗ trợ như vitamin C hoặc retinol để tăng hiệu quả chăm sóc da tổng thể.
• Đọc kỹ thành phần sản phẩm, tránh sử dụng collagen nếu có chứa thành phần dễ gây dị ứng hoặc không phù hợp với tình trạng da và cơ địa.
• Lựa chọn dạng collagen phù hợp với nhu cầu chăm sóc da, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh và chế độ dinh dưỡng cân bằng để hỗ trợ quá trình tái tạo da từ bên trong.
8. Giải đáp một số câu hỏi về collagen
Dù ngày càng được ưa chuộng trong chăm sóc da, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về cách sử dụng của collagen. Trong phần kế tiếp, Obagi sẽ giúp bạn giải đáp những câu hỏi phổ biến để tối ưu hiệu quả của collagen.
8.1. Da có hấp thụ collagen qua đường uống không?
Collagen đường uống không được hấp thụ trực tiếp vào da dưới dạng collagen nguyên vẹn mà sẽ được phân giải thành các peptide trong quá trình tiêu hóa. Những peptide này có thể hỗ trợ kích thích cơ thể tăng cường sản xuất collagen nội sinh, từ đó góp phần cải thiện độ đàn hồi, độ ẩm và cấu trúc da khi sử dụng đều đặn và đúng cách.
8.2. Collagen có khả năng thẩm thấu vào da không?
Collagen có kích thước phân tử lớn nên không thể thẩm thấu qua lớp biểu bì khi thoa ngoài da, mà chủ yếu đóng vai trò dưỡng ẩm và bảo vệ bề mặt da. Để hỗ trợ quá trình duy trì collagen hiệu quả hơn, cần kết hợp chăm sóc da bằng các hoạt chất phù hợp và bảo vệ da trước tác động của tia UV.
Hiểu rõ collagen và cách bổ sung đúng giúp bạn chủ động hơn trong việc duy trì làn da săn chắc và làm chậm quá trình lão hóa theo thời gian. Obagi.vn là website chính hãng được ủy quyền bởi Obagi Hoa Kỳ tại Việt Nam, cung cấp các giải pháp chăm sóc da chuẩn y khoa, giúp bạn an tâm đồng hành cùng làn da trong hành trình duy trì vẻ khỏe mạnh và tươi trẻ lâu dài.
Tư liệu tham khảo:
Reilly, D. M., & Lozano, J. (2021). Skin collagen through the lifestages: Importance for skin health and beauty. undefined, 8, N-A.
Epstein Jr, E. H., & Munderloh, N. H. (1978). Human skin collagen. Presence of type I and type III at all levels of the dermis. Journal of Biological Chemistry, 253(5), 1336-1337.
